Deze voordelen van alle aard worden beschouwd als een beroepsinkomen. De werknemer of bedrijfsleider die dit voordeel ontvangt, zal dus belasting moeten betalen op het bedrag dat overeenkomt met de waarde van het voordeel van alle aard.

Bepaalde voordelen van alle aard worden in hoofde van de werknemer of bedrijfsleider belast op  basis van een forfaitair bedrag. De berekeningsmethodes werden bij Koninklijk Besluit vastgelegd. In de begroting van 2012 werden hier aanzienlijke wijzigingen aangebracht voor een aantal voordelen van alle aard.

 Bedrijfswagens

Het voordeel alle aard inzake het privé-gebruik van een bedrijfswagen zal niet meer berekend worden in functie van de Co2-uitstoot en de afstand tussen de woonplaats en de plaats van tewerkstelling, zijnde 5.000 km of 7.500 km. Vanaf 2012 zal het voordeel berekend worden in functie van de Co2-uitstoot en de catalogusprijs van de wagen. Dus een hogere belasting voor duurdere en vervuilende wagens. De cataloguswaarde is de gefactureerde waarde inclusief BTW en opties, zonder de kortingen. De basis-Co2 coëfficient bedraagt 5,5% voor een Co2-uitstoot van 95 gr/km voor dieselvoertuigen en 115 g/km voor benzinevoertuigen. Wanneer de uitstoot hoger ligt, zal de coëfficiënt verhogen met 0,1% per Co2-gram, met een maximum percentage van 18%. Ligt de uitstoot lager dan wordt de coëfficiënt verminderd met 0,1% per Co2-gram met een minimum percentage van 4%. De berekening zal ook beperkt worden tot 6/7. Het belastbaar voordeel bedraagt minstens 1.200 € per jaar voor 2012.

Voorbeeld :

Men heeft een wagen die een waarde heeft inclusief BTW en opties en zonder de verkregen kortingen van 50.000 €. Het betreft een diesel met een Co2-uitstoot van 150 gr/km en de afstand van de woning tot het werk is 15 kilometer.

Belastbaar voordeel in 2011 :
-> 5.000 km x 150 Co2 x 0,00237 = 1.777,50

Belastbaar voordeel in 2012 :
-> 50.000 € x (5,5% +(150-95) x 0,1%)) x 6/7 of 50.000 € x 11% x 6/7 = 4.714,29

Woning

Voor de gratis ter beschikkingstelling van woningen wordt de coëfficiënt, bij woningen waarvan het kadastraal inkomen hoger is dan 745 €, opgetrokken van 2 naar 3,8. Voor woningen met een kadastraal inkomen lager dan 745 € zal er dus niets wijzigen.

Voorbeeld :

U hebt een woning met een geïndexeerd kadastraal inkomen van 1.500 €.

Belastbaar voordeel in 2011 : 1.500 x 100/60 x 2 = 5.000

Belastbaar voordeel in 2012 : 1.500 x 100/60 x 3,8 = 9.500

Electriciteit en verwarming

Aangaande de verstrekking van elektriciteit en verwarming komt er eveneens een verhoging van de bedragen van de voordelen.

Voor leidinggevend personeel en bedrijfsleiders :

Deze bedragen worden ook voortaan jaarlijks geïndexeerd.

Vennootschappen

• Beperking van de notionele intrestaftrek tot 3% en 3,5 % voor KMO’s. Tevens wordt de overdraagbaarheid afgeschaft. De opgebouwde notionele intrestaftrek tot en met 2011, zal wel nog in aftrek kunnen gebracht worden, maar beperkt worden tot 60% van de belastbare winst van het jaar van de aftrek.
• Er komt een maatregel tegen de onderkapitalisatie van vennootschappen, in het kader van de strijd tegen de fiscale fraude. Door de invoering van een “Thin-cap” regel, zijn betaalde of toegekende intresten van leningen niet fiscaal aftrekbaar als de verkrijger van de inkomsten onderworpen is aan een aanzienlijk voordeligere belastingregeling. De ondernemingen die meer dan 5 maal hun eigen vermogen ontlenen in dergelijke leningen, mogen hun rentekosten op het gedeelte van de leningen die 5 maal het eigen vermogen overschrijden, niet aftrekken.
• De gerealiseerde meerwaarden op deelbewijzen en aandelen worden belast tegen een afzonderlijk tarief van 25%, indien de aandelen binnen het jaar na verwerving worden verkocht. De minderwaarden op aandelen blijven echter niet aftrekbaar.

 Natuurlijke personen

• De roerende voorheffing op intresten wordt opgetrokken van 15% naar 21%. Er wordt een uitzondering voorzien voor staatsleningen, waarvoor het tarief van 15% gehandhaafd blijft. De recent uitgegeven Staatsbond (tussen 24/11/11 en 02/12/11) blijft dus onderworpen aan 15% roerende voorheffing.
  Inkomsten die momenteel onderworpen zijn aan 25% blijven onderworpen aan 25% roerende voorheffing. De liquidatiebonus blijft eveneens belast aan het tarief van 10%. Personenvennootschappen die werden opgericht na 1 januari 1994 waarvan het kapitaal in geld werd volstort, konden dividenden uitkeren aan 15% roerende voorheffing. Deze zullen nu eveneens onderworpen worden aan 21% roerende voorheffing.
• Er komt een aanvullende “crisis”-bijdrage van 4% op roerende inkomsten hoger dan 20.000 €, wat het tarief van 21% op 25% brengt voor het bedrag boven de 20.000 €.
• De voordelen alle aard voor gratis bewoning, verwarming en elektriciteit zullen worden verhoogd.
• Het voordeel alle aard inzake het privé gebruik van een bedrijfswagen zal berekend worden in functie van de Co2-uitstoot en de catalogusprijs van de wagen. Dus een hogere belasting voor duurdere en vervuilende wagens. De basis-Co2 coëfficient bedraagt 5,5% voor een Co2-uitstoot van 95g/km voor dieselvoertuigen en 115 g/km voor benzinevoertuigen. Wanneer de uitstoot hoger ligt, zal de coëfficiënt verhogen met 0,1% per Co2-gram, met een maximum percentage van 18%. Ligt de uitstoot lager dan wordt de coëfficiënt verminderd met 0,1% per Co2-gram met een minimum percentage van 4%. Het belastbaar voordeel bedraagt minstens 1.200 € per jaar voor 2012.
• Het belastbaar bedrag van het voordeel, ingevolge het gratis toekennen van aandelenopties, wordt verhoogd van 15% naar 18% van de waarde van de aandelen waarop de optie betrekking heeft.
• De aftrekbare uitgaven, zoals de aftrek voor eigen woning, kinderopvang, pensioensparen, enz, zullen worden omgevormd tot een belastingvermindering, en dit tegen een percentage van 45% voor aftrek voor eigen woning, kinderoppas en  giften en 30% voor al de andere uitgaven.
• Vanaf 2012 wordt de belastingvermindering voor alle energiebesparende uitgaven afgeschaft, met uitzondering van die voor dakisolatie die niet wordt afgeschaft, maar verminderd. De uitgaven verbonden aan overeenkomsten ondertekend vóór 28 november 2011 en die niet slaan op dakisolatie, kunnen nog wel de belastingvermindering genieten als zij worden gedaan in de loop van 2012. De overdachten van reeds gedane uitgaven voor energiebesparende investeringen zouden behouden blijven, maar ook dat is niet zeker.

BTW

• De BTW op betaaltelevisie wordt verhoogd van 12% naar 21%.
• Notarissen en deurwaarders zijn niet langer vrijgesteld van BTW en zullen dus BTW-plichtig worden. De vrijstelling zou wel behouden blijven voor advocaten.

Pensioenvorming

• Interne pensioenvoorzieningen zijn niet meer toegelaten. Men zal verplicht worden deze te externaliseren (overdragen aan een verzekeringsmaatschappij of pensioenfonds) over een periode van 3 jaar. De geëxternaliseerde “stock” zal belast worden tegen een tarief van 4,4%.
• Invoering van een loonplafond bij pensioenbijdragen voor groepsverzekering.
• De belastingtarieven op pensioenkapitalen opgebouwd door werkgeversbijdragen wordt verhoogd van 16,5% naar 20% bij opneming op 60 jaar, 18% op 61 jaar, 16,5% op 62 tot 64 jaar en blijft op 10% bij opneming op 65 jaar.
• De belastingverminderingen inzake pensioenen van de 2^de en de 3^de pijler, momenteel berekend tegen gemiddelde aanslagvoet (tussen 30% en 40%), zullen worden berekend op basis van een percentage van 30% voor alle belastingplichtige.

 Andere maatregelen

• De korting op factuur van 3% en 15% voor de aankoop van een milieuvriendelijke wagen wordt geschrapt. Voor wagens besteld vóór 28 november 2011 maar niet geleverd vóór 31 december 2011, kan de korting op factuur nog worden aangevraagd onder de volgende dubbele voorwaarde:
   - er is een voorschotfactuur uitgeschreven met een bedrag dat op zijn minst gelijk is aan het dubbele van het bedrag van de korting op   factuur
  - er is een bestelbon ingediend bij de administratie voor 15 december 2011
• Invoering van een belasting op de omzetting van effecten aan toonder in gedematerialiseerde effecten van 1% voor de omzetting in 2012, 2% in 2013 en 3% voor de omzetting van rechtswege op einde van de omzettingsperiode,  zijnde einde 2013.
• Verhoging van de belastingen en de plafonds op beursverrichtingen met 30%.
• Verhoging prijs dienstencheques met 1 euro vanaf 2013.

Strijd tegen de fiscale en sociale fraude

• Nieuwe antimisbruikwetgeving. De fiscale administratie zal één of meer daden kunnen herkwalificeren zonder dat men zal moeten aantonen dat er identieke of gelijkaardige rechtsgevolgen naar burgerlijk recht bestaan.
• De vruchtgebruik-constructies zullen worden bestreden ofwel via een betere controle ofwel via een wetgeving die het voordeel in natura zal bepalen.
• Strijd tegen de sociale fraude en de schijnzelfstandigheid.
• Er komt een verlaging van de drempel waarboven men geen betalingen in contanten mag ontvangen. Momenteel bedraagt deze drempel 15.000 €. Men zal deze drempel in fases verlagen tot 3.000 € in 2014.
• Alle buitenlandse rekeningen zullen verplicht moeten aangegeven worden in het centraal register van de Nationale Bank.

Wat is een indiciaire afrekening ?

Bij een indiciaire afrekening zal de belastingadministratie nagaan of u voor een bepaald jaar niet meer heeft uitgegeven dan u heeft verdiend. Blijkt echter uit deze indiciaire afrekening dat  uw uitgaven groter waren dan uw inkomsten, dan heeft de fiscus al snel het vermoeden dat deze uitgaven werden betaald met “zwarte inkomsten”.
De fiscus mag, cfr. artikel 341 WIB, de belastingplichtige taxeren volgens teken en indiciën. Het befaamde artikel 341 luidt als volgt :

   “Behoudens tegenbewijs mag de raming van de belastbare grondslag, zowel voor rechtspersonen als voor natuurlijke personen, worden gedaan volgens tekenen en indiciën waaruit een hogere graad van gegoedheid blijkt dan uit de aangegeven inkomsten.

   Wanneer het tegenbewijs van de belastingplichtige betrekking heeft op verkopen van roerende waarden of andere financiële instrumenten die hij zich als belegging heeft aangeschaft, hebben de ingeroepen aankoop- of verkoopborderellen of -documenten tegenover de Administratie der directe belastingen slechts bewijskracht indien ze de vermelding “op naam” dragen en zijn opgesteld ten name van de belastingplichtige of van de personen van wie hij de rechthebbende is.”

De fiscus zal dus nagaan of de inkomsten de uitgaven overtreffen.  Ze zullen eerst de uitgaven gaan bepalen. Deze kunnen bestaan uit de volgende bestanddelen :

• Levensonderhoud : privé-uitgaven voor voeding, kledij, nutsvoorzieningen, vakanties, hobby’s, enz.;
• Aflossingen leningen;
• Betalingen levensverzekeringen;
• Pensioensparen;
• Betaling onderhoudsgelden;
• Giften;
• Toename van de bank- en spaarrekeningen;
• Investeringen;
• Toename van de voorraad;
• Enz.

Deze kosten zal men moeten kunnen verantwoorden met de volgende inkomsten :

• Winsten;
• Geboekte afschrijvingen van het boekjaar;
• Inkomsten als werknemer of als bedrijfsleider;
• Afname bank- en spaarrekeningen;
• Afname van de voorraden;
• Ontvangen handgiften waarvan men een bewijs op naam kan voorleggen;
• Enz.

Men zal dus altijd voorzichtig moeten zijn bij grote aankopen. Stel men koopt een appartement aan de kust voor 300.000 €, dan zal men deze aankoop moeten kunnen verantwoorden. Indien men hiervoor een lening heeft aangegaan, zal er niet onmiddellijk een probleem zijn. Indien men dit niet heeft gedaan, zal men dit anders moeten kunnen verantwoorden. Men kan bv een handgift van de ouders ontvangen hebben. Men moet dit wel kunnen bewijzen. Indien men dit met spaargeld gekocht heeft, moet men dit kunnen aantonen aan de hand van de stand van de spaarrekening. Men moet niet al de rekeninguittreksels voorleggen van de spaarrekening, het beginsaldo en het eindsaldo is voldoende. Indien hieruit blijkt dat de rekening met 300.000 € is gezakt, is dit voldoende.

Een indiciaire afrekening moet altijd over een volledig jaar gebeuren. Indien men dus investeringen heeft gedaan in januari kan men dit nog altijd perfect verantwoorden met inkomsten ontvangen in december van datzelfde jaar. Stel dat men een wagen aankoopt in januari 2011 voor 30.000 €, zonder hiervoor een lening af te sluiten, kan men dit nog altijd verantwoorden indien men een lening of een gift van de ouders krijgt in december 2011.

Houd er wel rekening mee dat de fiscus van buitenlandse rekeningen altijd al de rekeninguittreksels kan opvragen.

Opheffing bankgeheim

Het fiscale bankgeheim inzake directe belastingen houdt in, dat de administratie niet gemachtigd is in de rekeningen, boeken en documenten van de bank, wissel, krediet- en spaarinstellingen inlichtingen in te zamelen met het oog op het belasten van hun cliënten.

Maar volgens het nieuwe artikel 322 WIB kan de fiscus niet alleen het bankgeheim opheffen indien er aanwijzingen bestaan van belastingontduiking maar ook indien de fiscus zich voorneemt om de belastbare grondslag te bepalen volgens artikel 341 WIB, dus indien zij een indiciaire afrekening wil maken.

Dus zelfs zonder ernstige aanwijzingen van belastingontduiking heeft de fiscus de mogelijkheid om inlichtingen in te zamelen bij banken, indien men voornemens is te taxeren volgens tekenen en indiciën.

Ook bij vragen vanuit het buitenland zal de fiscus het bankgeheim kunnen doorbreken. Dat geldt dan zowel voor vragen van de fiscus uit een ander EU-land als uit een land waarmee België een verdrag gesloten heeft over zogenaamde wederzijdse bijstand.

De fiscus kan echter niet achter uw rug naar de bank stappen en gegevens over u opvragen. Er wordt namelijk gewerkt met een getrapt systeem, waardoor zij eerst verplicht is om de informatie die zij wenst bij u op te vragen. Indien deze informatie onvoldoende zou zijn, kan zij verdere stappen ondernemen. De belastingcontroleur zelf is hiertoe niet bevoegd en zal eerst toestemming moeten vragen aan de gewestelijke directeur.

De artikelen 20 en 21 van deze wet luiden als volgt :

Artikel 20:
De prijs van de verkoop van een onroerend goed mag enkel vereffend worden door middel van overschrijving of cheque, uitgezonderd voor een bedrag van 10 % van de prijs van de verkoop, en voor zover dit bedrag niet hoger is dan 15.000 €. De verkoopovereenkomst en –akte moeten het nummer van de financiële rekening vermelden waarlangs het bedrag werd of zal worden overgedragen.

Wanneer de in artikel 2, § 1, 19° (vastgoedmakelaars en landmeters-experten), en 3, 1° (notarissen) bedoelde personen vaststellen dat voornoemde bepaling niet werd nageleefd, brengen zij dit onmiddellijk schriftelijk of elektronisch ter kennis van de Cel voor Financiële Informatieverwerking (CFI).

 Artikel 21:
De prijs van de verkoop door een handelaar van één of meerdere goederen voor een bedrag van 15.000 € of meer, mag niet in contanten worden vereffend, ongeacht of de verkoop plaatsvindt in één verrichting of via meerdere verrichtingen waartussen een verband lijkt te bestaan.

Op de niet-naleving van artikel 21 staan bovendien strafsancties. Bij overtreding van deze bepaling kan namelijk een geldboete worden opgelegd van 1.375 € tot 1.237.500 €. De geldboete mag in elk geval niet meer bedragen dan 10 % van het ten onrechte in cash betaalde bedrag. Ook deelnemen aan dergelijke overtreding is strafbaar. Eenzelfde boete kan worden opgelegd aan personen die het onderzoek naar de overtreding van het voornoemde artikel 21 belemmeren.

Een gewone handelaar behoort niet tot de groep van meldingsplichtigen voorzien in de wet van 11 januari 1993. Indien hij toch cash 15.000 € of meer zou ontvangen, moet hij dit niet melden aan de Cel voor Financiële Informatieverwerking (CFI). Hij riskeert wel de voormelde strafsancties op te lopen.

Niet enkel de officieren van de gerechtelijke politie hebben de bevoegdheid om de inbreuken op artikel 21 op te sporen en vast te stellen, ook de ambtenaren hiertoe aangesteld door de minister van Economische zaken hebben deze bevoegdheid.

De fiscus aanvaardt deze forfaitaire dagvergoedingen die worden toegekend aan personeelsleden, die voor hun beroep in het buitenland verblijven, als kosten eigen aan de werkgever zonder dat er gedetailleerde bewijsstukken moeten worden voorgelegd. Wel moet men kunnen aantonen dat men beroepshalve in het buitenland is verbleven. Deze regeling geldt niet alleen voor personeelsleden maar ook voor bedrijfsleiders. Zelfstandigen kunnen hier niet van genieten en dienen steeds de kosten voor buitenlandse dienstreizen te bewijzen.

De dagvergoedingen dekken de uitgaven die tijdens een dienstreis in het buitenland gemaakt worden voor eten, drank en andere kleine uitgaven (lokaal vervoer met tram, metro, bus, taxi, versnaperingen, telefoon en fooien). Hotel- en reiskosten (tenzij vervoer ter plaatse) zijn er niet in begrepen en dienen steeds bewezen te worden.

Het moet gaan om dienstreizen van korte duur met een maximum van 30 dagen. De ‘30 dagen’-grens moet worden beoordeeld per buitenlandse dienstreis. De dagvergoeding mag slechts worden betaald als de afwezigheid (ingeval van vertrek en terugkeer binnen hetzelfde etmaal) minstens 10 uren bedraagt.

Deze vergoedingen zijn voor de werkgever 100 % aftrekbaar en niet belastbaar bij de genieter.

In de gepubliceerde lijst zijn de bedragen onderverdeeld in 2 categorieën. De in de lijst vermelde bedragen voor ambtenaren van categorie 1 zijn ook van toepassing voor werknemers en bedrijfsleiders uit de privé-sector. Zij gelden ook voor werknemers uit de transportsector die tijdens internationale verplaatsingen een verplichte rusttijd in het buitenland moeten nemen. De verblijfsvergoedingen worden per land vastgesteld en jaarlijks aangepast. De nieuwe lijst (Lijst buitenlandse dienstreizen) is geldig vanaf 1 april 2011.

Wie kan van de belastingvermindering genieten ?

De belastingvermindering kan genoten worden door de volle of naakte eigenaar, bezitter, erfpachter, opstalhouder, vruchtgebruiker of de huurder. Enkel natuurlijke personen kunnen hiervan genieten.

Welke onroerende goederen komen in aanmerking ?

De energiebesparende investeringen moeten gedaan worden in een woning gelegen in België of in het buitenland. Het moet een gebouw zijn dat voor bewoning bestemd is. Het gebouw mag geen beroepsmatig karakter hebben, zoals een winkel of atelier. Men dient de woning niet zelf te betrekken, bijgevolg komen ook verhuurde woningen in aanmerking. De belastingvermindering is niet beperkt tot één woning, ze kan genoten worden voor meerdere woningen.

Welke werken komen in aanmerking ?

- Werken in een woning die tenminste 5 jaar in gebruik is genomen :

• De vervanging van oude stookketels of het onderhoud van een stookketel.
• De plaatsing van dubbele beglazing, eventueel met inbegrip van het raamwerk (een terrasdeur wordt gelijkgesteld met een raam).
• De isolatie van daken, vloeren en muren. Vanaf 2011 geen belastingvermindering meer voor vloer- en muurisolatie.
• De plaatsing van een warmteregeling van centrale verwarming door thermostatische kranen of kamerthermostaat met tijdsinschakeling.
• De energie-audit van de woning.
• De plaatsing van andere uitrusting voor geothermische energieopwekking (warmtepompten).
• De installatie van een systeem van waterverwarming door middel van zonne-energie.
• De plaatsing van fotovoltaïsche zonnecelpanelen.

- Werken in een woning dat minder dan 5 jaar in gebruik is genomen :

• De plaatsing van andere uitrusting voor geothermische energieopwekking (warmtepompten).
• De installatie van een systeem van waterverwarming door middel van zonne-energie.
• De plaatsing van fotovoltaïsche zonnecelpanelen.

 Wie moet de werken uitvoeren ?

Met uitzondering van de energie-audit dienen de werken uitgevoerd te worden door een “geregistreerde” aannemer. Indien men zelf de plaatsing doet, komt de investering niet in aanmerking voor belastingvermindering. Indien de belastingplichtige zelf de materialen aankoopt, maar ze laat plaatsen door een “geregistreerde” aannemer, komen volgens de fiscus enkel de kosten van de plaatsing in aanmerking. Maar recente rechtspraak spreekt dit echter tegen.

Bedrag van de belastingvermindering

De belastingvermindering bedraagt 40 % van de uitgaven. Dit is echter beperkt per belastbaar tijdperk en per woning tot 2.770,00 €. Dit bedrag wordt echter verhoogd met maximum 830,00 € voor zover deze verhoging uitsluitend betrekking heeft op :

• De plaatsing van andere uitrusting voor geothermische energieopwekking (warmtepompten).
• De installatie van een systeem van waterverwarming door middel van zonne-energie.
• De plaatsing van fotovoltaïsche zonnecelpanelen.

Voor aanslagjaar 2011, inkomsten 2010, kan dus een maximale belastingvermindering genoten worden van 3.600,00 € per woning.

Bepalend voor de belastingvermindering is de datum van betaling en niet de datum van de factuur, contract of beëindiging van de werken. Dus ook voorschotten komen in aanmerking op voorwaarde dat de werken werden uitgevoerd op datum van de indiening van de aangifte personenbelasting.

Te vervullen formaliteiten

De belastingplichtige moet beschikken over een factuur van een “geregistreerde” aannemer en een betalingsbewijs kunnen voorleggen.

De factuur of bijlage moet vermelden :

• de woning waar de werken werden uitgevoerd;
• desnoods, de verdeling van de kosten van de werken volgens hun aard;
• de volgende formulering : “Verklaring met toepassing van artikel 63¹¹ van het KB/WIB 92 betreffende de uitgevoerde werken die zijn bedoeld in artikel 145²⁴ van het Wetboek van Inkomstenbelastingen 1992”.

 Overdracht belastingvermindering

Indien de belastingvermindering per woning hoger is dan 2.770,00 € of 3.600,00 €, kan het saldo van de gecreëerde belastingvermindering overgedragen worden naar de drie volgende belastbare tijdperken. De overdracht is enkel van toepassing voor woningen die al 5 jaar in gebruik zijn genomen.

 Tijdelijk verrekenbaar en terugbetaalbaar belastingkrediet

Indien men onvoldoende belastingen verschuldigd is kunnen de belastingverminderingen gedeeltelijk of volledig verloren gaan. Door het terugbetaalbaar belastingkrediet kunnen ook deze belastingplichtige nu genieten van de voordelen.

Het belastingkrediet wordt alleen maar toegepast voor de volgende uitgaven :

• De vervanging van oude stookketels of het onderhoud van een stookketel.
• De plaatsing van dubbele beglazing.
• De isolatie van daken, vloeren en muren.
• De plaatsing van een warmteregeling van centrale verwarming door thermostatische kranen of kamerthermostaat met tijdsinschakeling.
• De energie-audit van de woning.

Het betreft dus uitgaven van woning die meer dan 5 jaar in gebruik zijn genomen.

 Wat zijn nu geheime commissielonen ?

Op commissies, erelonen, bezoldigingen, voordelen alle aard en soortgelijke betalingen waarvoor geen fiscale fiches werden opgemaakt, is een afzonderlijke aanslag van 309 % van toepassing. Dit is eveneens van toepassing op de verdoken meerwinsten die niet onder de bestanddelen van het vermogen van de vennootschap worden teruggevonden.

 Toepassingsgebied

Concreet betekent dit dat, bij het niet opmaken van de nodige fiches, men voor de volgende kosten onderworpen is aan de afzonderlijke aanslag geheime commissielonen :

• commissies, makelaarslonen, erelonen, enz.;
• bezoldigingen en pensioenen;
• voordelen alle aard;
• vaste vergoedingen toegekend aan de leden van het personeel als terugbetaling van werkelijke eigen kosten van de werkgever.

Daarnaast is deze aanslag ook van toepassing op verdoken meerwinsten, zeg maar de zwarte omzet. De fiscus zal de aanslag geheime commissielonen niet toepassen als de meerwinsten alsnog in het vermogen van de vennootschap worden opgenomen door een aanpassing van de jaarrekening voor het boekjaar waarin de meerwinst is behaald, indien het boekhoudrecht dat toelaat, en binnen de wettelijke fiscale termijnen. De bijzondere aanslag zal ook niet worden toegepast als er sprake is van verdoken meerwinsten bij firma’s die geen aangifte doen en daarom op de forfaitaire minima belast worden.

 Toleranties

Als de belastingplichtige kan aantonen dat de commissies enz. aangegeven werden door de begunstigde, wordt de aanslag niet toegepast. Dit is niet altijd eenvoudig, maar in de circulaire staat dat “indien de belastingplichtige te goeder trouw is, wordt de administratie verzocht haar medewerking te verlenen om de aangifte van de betrokken genieter terug te vinden, en dit inzonderheid wanneer de relaties tussen de vennootschap en de genieter zijn verstoord.”

Ook zal de fiscus soepel optreden bij het laattijdig indienen van de fiscale fiches indien de belastingplichtige te goeder trouw is en ze maar een klein beetje te laat zijn.

Een aantal oude toleranties verdwijnen. Men kan de bijzondere aanslag niet meer vermijden door de vermelde betaling of verdoken meerwinst alsnog te laten belasten bij de bedrijfsleider. Ook de oude tolerantie voor gevallen waarbij de belastingplichtige wel de identiteit  van de verkrijger meegedeeld had aan de fiscus maar geen fiches opgemaakt had omdat hij dacht dat het niet om belastbare inkomsten ging, verdwijnt.

Verder zal ook een regularisatieboeking in rekening courant van de bedrijfsleider, zoals in de praktijk bij een fiscale controle regelmatig werd toegepast,  niet meer aan de orde zijn.

Opgelet bij kosten eigen aan de werkgever. Bij het niet opnemen van dergelijke kosten in de fiche, is altijd de afzonderlijke aanslag van 309 % van toepassing. Normaal gezien kan de werkgever aan de afzonderlijke aanslag van 309 % ontsnappen door te bewijzen dat de betaling opgenomen is in de belastingaangifte van de werknemer. Maar dit is uitgesloten voor terugbetalingen van eigen kosten van de werkgever omdat die niet belastbaar zijn bij de werknemer en bijgevolg niet worden aangegeven in de aangifte. Volgens het Grondwettelijk Hof (arrest nr. 132/2010 van 25 november 2010) is dit niet discriminerend dat hier de ontsnappingsmogelijkheid, zoals bij bezoldigingen of voordelen, niet bestaat.

 Concreet

Indien men bijvoorbeeld het voordeel van een GSM niet aangeeft, kan dit een dure aangelegenheid worden. Stel dat het voordeel 150 € bedraagt en men maakt geen fiche op en het wordt ook niet aangegeven in de personenbelasting. In dat geval zal de fiscus, indien zij dit ontdekt tijdens een controle, kunnen belasten aan 309 %, zijnde 463,50 € te betalen als geheim commissieloon.

 Conclusie

Men zal dus zeer voorzichtig moeten zijn om voordelen of zwarte omzet niet aan te geven, gezien dit onderworpen kan worden aan een afzonderlijke aanslag van 309 % en bepaalde oude toleranties zijn afgeschaft, waarbij men dit alsnog kon regulariseren.

Er is een nieuw artikel 45, § 1 quinquies geïntroduceerd in het BTW-Wetboek, die in werking is getreden vanaf 1 januari 2011. Dit is in overeenstemming met de volledige omzetting van artikel 168bis van de Europese BTW-richtlijn dewelke vermeldt dat het recht op aftrek moet beperkt worden wanneer er privégebruik is. In casu was dit enkel voor onroerende goederen, maar nadien werd dit ook uitgebreid naar alle roerende goederen.

Dit nieuw artikel 45, § 1 quinquies luidt als volgt :

“Ten aanzien van de uit hun aard onroerende goederen en de andere bedrijfsmiddelen en diensten die op grond van artikel 48, § 2 aan de herziening zijn onderworpen en behoren tot het vermogen van de onderneming van de belastingplichtige, en die zowel voor doeleinden van zijn economische activiteit als voor zijn privé-doeleinden of voor de privé-doeleinden van zijn personeel of, meer algemeen, voor andere doeleinden dan deze van zijn economische activiteit worden gebruikt, mag de belastingplichtige de belasting geheven van de goederen en de diensten met betrekking tot die goederen slechts tot beloop van het gebruik voor doeleinden van zijn economische activiteit in aftrek brengen.”

Eenmanszaken

Voor  eenmanszaken wijzigt er in feite niets. De BTW op aankopen van investeringen was vroeger slechts aftrekbaar in de mate waarin die beroepsmatig werden gebruikt. Kocht men een computer die men voor 50 % voor privédoeleinden gebruikte dan was de BTW slechts voor 50 % aftrekbaar. Dit principe blijft hetzelfde voor eenmanszaken.

Vennootschappen

Voor vennootschappen kon men, tot voor 1 januari 2011, de BTW volledig aftrekken, zelfs al werden de investeringsgoederen gedeeltelijk privé gebruikt. Men diende dan wel een voordeel van alle aard te weerhouden. Dit voordeel is inclusief BTW, waardoor er een gedeelte van de BTW moest doorgestort worden aan het BTW-Ontvangkantoor.

Vanaf nu zal men ook in een vennootschap voor bedrijfsmiddelen, zowel goederen als diensten, die aan de herziening zijn onderworpen, de BTW-aftrek moeten beperken tot het beroepsmatig gebruik.

Personenwagens

Ook voor personenwagens is voortaan voor vennootschappen dezelfde regeling van toepassing als voor eenmanszaken, met dien verstande dat de BTW slechts voor maximum 50 % aftrekbaar is. Concreet betekent dit dat indien men een wagen voor slechts 30 % beroepsmatig gebruikt de BTW slechts voor 30 % aftrekbaar is. In dit geval dient er ook geen BTW meer verrekend te worden op het voordeel van de wagen. Indien de wagen voor meer dan 50 % aftrekbaar is blijft alles bij het oude. De BTW is dan voor slechts 50 % aftrekbaar, maar men dient dan wel nog BTW af te dragen op het voordeel van de wagen.

Een klein voorbeeld ter illustratie :

Beroepsgebruik                                        Aftrek                                          BTW op voordeel

           70 %                                                      50 %                                             ja (coëff 1,0855)

           50 %                                                      50 %                                             ja (coëff 1,0855)

           49 %                                                      49 %                                                        neen

           20 %                                                      20 %                                                        neen        

Huur van een wagen wordt niet beschouwd als een bedrijfsmiddel, waardoor de aftrekbeperking van 50 % blijft, ongeacht het beroepsmatig gebruik en dient er nog altijd de BTW op het voordeel afgedragen te worden.

EBIT en EBITDA zijn twee termen die gebruikt worden in de financiële wereld. Men kan ze, net als het resultaat van de onderneming, beschouwen als gezondheidsindicatoren. Maar ons inziens geven ze slechts een beperkt zicht op de gezondheid van een bedrijf en is het gevaarlijk om enkel deze ratio’s te hanteren om de gezondheid van een bedrijf te meten.

Omdat er, in de financiële wereld, verschillende berekeningen worden gebruikt, heeft de Commissie voor Boekhoudkundige Normen, in een technische nota (2010-1) haar interpretatie gegeven van hoe de EBIT en EBITDA moeten berekend worden op basis van het Belgisch jaarrekeningschema.

Omschrijving van EBIT en EBITDA

EBIT ofwel Earnings Before Interest and Taxes wordt gelijkgesteld aan de zogenaamde operationele winst of verlies. Het wordt gedefinieerd als de omzet minus de kosten van gewone bedrijfs-uitoefening, exclusief financiële baten en lasten en belastingen. Er wordt geen rekening gehouden met de financiële opbrengsten en lasten, (eventueel uitzonderlijke resultaten) en belastingen.

EBITDA ofwel Earnings Before Interest, Taxes, Depreciation and Amortization, deze wordt gelijk gesteld aan de EBIT waarbij de niet-kaskosten, met name de afschrijvingen en waardeverminderingen uit de resultatenrekening worden verwijderd.

Berekening EBIT

Beide termen komen als dusdanig niet voor in de Belgische boekhoudwetgeving. EBIT stemt het meest overeen met de bedrijfswinst (bedrijfsverlies) volgens code 9901 in het volledig schema van de jaarrekening. Niettemin gaat deze vergelijking niet helemaal op.  Zo kunnen nagenoeg geen uitzonderlijke resultaten worden erkend in de internationale financiële rapporteringsstandaarden, dit in tegenstelling tot de Belgische boekhoudwetgeving. Bijgevolg dienen de uitzonderlijke resultaten bij de berekeningsbasis worden gevoegd. Derhalve is de winst (verlies) van het boekjaar voor belastingen (code 9903) een betere basis. Deze zal nog moeten gecorrigeerd worden met zowel de financiële opbrengsten van beleggingen en liquide middelen (codes 751 en 752/9) alsook de financiële kosten van financiële schulden (codes 650 en 652/9).
Dit betekent in concreto dat de berekening van de EBIT op basis van de Belgische resultatenrekening als volgt verloopt :

Omschrijving                                                                                                       Code

Winst (verlies) van het boekjaar voor belasting                                          9903

-     Opbrengsten uit vlottende activa                                                               751
-     Andere financiële opbrengsten                                                                752/9
+    Kosten van schulden                                                                                       650
+    Andere financiële kosten                                                                           652/9

De respectievelijke codes verwijzen naar het zogenaamde volledig schema van de Belgische jaarrekening. Voor wat betreft het verkort schema verwijzen wij naar de corresponderende rekeningen van het M.A.R. (Minimum Algemeen Rekeningenstelsel). Het is duidelijk dat op basis van de resultatenrekening de EBIT voor een verkort schema niet kan berekend worden.

Berekening EBITDA

Voor de berekening van de EBITDA worden er nog twee correcties doorgevoerd ten aanzien van de EBIT. De zogenaamde niet-kaskosten, depreciations en amortizations, worden nog toegevoegd.
De overgang van EBIT naar EBITDA verloopt dan ook als volgt :

Omschrijving                                                                                                      Code

Winst (verlies) van het boekjaar voor belasting                                         9903

-     Opbrengsten uit vlottende activa                                                               751
-     Andere financiële opbrengsten                                                               752/9
+    Kosten van schulden                                                                                       650
+    Andere financiële kosten                                                                           652/9

      EBIT

+    Afschrijvingen en waardeverminderingen op oprichtings-                   630
      kosten, op immateriële en materiële vaste activa
+    Waardeverminderingen op voorraden, op bestellingen in                631/4
      uitvoering en op handelsvorderingen
+    Uitzonderlijke afschrijvingen en waardeverminderingen op                660
      oprichtingskosten, op immateriële en materiële vaste activa
-     Terugneming van afschrijvingen en van waardeverminderingen       760
      op immateriële en materiële vaste activa

Op basis van het verkort schema van de jaarrekening is het eveneens niet mogelijk om een correcte EBITDA-berekening te maken.

 Opgelet

Gezien er in de financiële wereld geen eenduidige definitie bestaat, moet de lezer goed weten welke definitie er werd gebruikt. Enkel dan is een juiste interpretatie van de begrippen EBIT of EBITDA mogelijk.

Het begrip EBITDA werd gelanceerd ten tijde dat internetbedrijven verliezen opstapelden, maar toch met positieve cijfers naar buiten wilden komen. Men kan dan inderdaad uitpakken met snelgroeiende EBIT en/of EBITDA, omdat er geen rekening wordt gehouden met rentekosten, terwijl de onderneming per saldo verlies maakt.

Ondernemingen kunnen hun EBITDA beïnvloeden door investeringen in gebouwen en machines al dan niet te kopen of te huren.

In bepaalde sectoren kunnen onder de rubriek “belastingen” andere belastingen zitten dan louter winstbelastingen. Deze sector kan bv onderworpen zijn aan aanzienlijke milieuheffingen. Vennootschappen die actief zijn in water of in de grindwinning moeten jaarlijks aanzienlijke gewestelijke heffingen betalen. Dit zijn verworpen uitgaven en zijn zeker relevant bij de berekening.